An Alarc'h
An Alarc'h (« Le cygne » en breton), est une chanson traditionnelle bretonne issue du Barzaz Breiz considérée comme un chant patriotique, il est repris par les chanteurs bretons contemporains (Alan Stivell, Gilles Servat, Tri Yann...). « An Alarc'h » c'est le cygne qui, dans la chanson, assiste à la scène depuis le sommet de la tour du château d'Arvor.
Elle raconte le retour d'exil triomphal du duc Jean IV (an aotroù Yann), pour reconquérir son duché. Celui-ci avait pourtant été chassé six ans auparavant par ses sujets. Cependant, l'indépendance du duché étant encore plus menacée sans lui qu'avec lui, les seigneurs bretons avaient envoyé une délégation en Angleterre où il avait trouvé refuge pour lui demander qu'il revienne. Il débarque alors à Dinard le 3 août 1379 pour reconquérir le trône de Bretagne. Le traître à la fin est le chevalier breton Bertrand Du Guesclin devenu connétable de l'expédition française dirigée contre sa patrie[1].
Sommaire |
Paroles [modifier]
Un alarc'h, un alarc'h tra mor (bis)
War lein tour moal kastell Arvor
Dinn, dinn, daoñ, d'an emgann, d'an emgann, o !
Dinn, dinn, daoñ, d'an emgann ez an
Neventi vad d'ar Vretoned
Ha mallozh ruz d'ar C'hallaoued
Dinn, dinn, daoñ, d'an emgann...
Erru ul lestr e pleg ar mor
E ouelioù gwenn gantañ digor
Degoue'et an Aotroù Yann en-dro
Digoue'et eo da ziwall e vro
D'hon diwall diouzh ar C'hallaoued
A vac'hom war ar Vretoned
Ken e laosker ur youc'hadenn
A ra d'an aod ur grenadenn
Ken e son ar menezioù Laz
Ha froen, ha trid ar gazeg c'hlas
Ken e kan laouen ar c'hleier
Kant lev tro-war-dro, e pep kêr
Deut eo an heol, deut eo an hañv
Deut eo en-dro an Aotroù Yann
An Aotroù Yann a zo paotr mat
Ken prim e droad hag e lagad
Laezh ur Vreizhadez a sunos
Ul laezh ken yac'h evel gwin kozh
Luc'h a daol e c'hoaf p'hen horell,
Ken e vrumenn an neb a sell
Pa c'hoari kreñv, ken kreñv e tarc'h
Ken e taouhanter den ha marc'h
Darc'h atav, dalc'h mat, aotroù dug,
Dav warnehe! ai-ta! bug-ho! bug!
Neb a drouc'h 'vel a douc'hez-te
N'en deus aotrou nemet Doue!
Dalc'homp, Bretoned, dalc'homp mat !
Arsav na truez ! Gwad oc'h gwad !
Itron Varia Breizh, skoaz da vro!
Fest erbedenner, fest a vo!
Dare' ar foenn; piv a falc'ho?
Dare' an ed; piv a vedo?
Ar foenn, an ed, piv o fako?
Ar roue gav' gantañ 'raio
Dont a ray a-benn ur gaouad
Gant ur falc'h arc'hant da falc'hat
Gant ur falc'h arc'hant er bro-ni,
Ha gant ur falz aour da vediñ
Mar plije gant ar C'hallaoued
Daoust hag int mank ar Vretoned?
Mar plije gant 'n Aotrou roue
Daoust hag-eñ eo den pe Zoue?
Skrignañ 'ra bleizi Breizh-Izel
O klevet embann ar brezel
O klevet ar youc'h, e yudont
Gant c'hwezh ar C'hallaoued e reont
En heñchoù, e-berr a welour
O redek ar gwad evel dour
Ken yey ruz-glaou brusk an houidi
Hag ar wazi gwenn o neuiñ
Muioc'h a dammoù goaf, e sklent,
Eget skoultroù goude barr-went;
Ha muioc'h a bennoù-marv,
Eget e karnelioù ar vro
Paotred Bro-C'hall 'lec'h ma kouezhint
Betek deiz ar varn e c'hourve'int
Betek deiz ar varn hag ar fust,
Gant an Trubard a ren ar rustl
An diveradur eus ar gwez
'Ray dour benniget war e vez !
Discographie [modifier]
- À l'Olympia - Live, Alan Stivell (1972, Fontana, 6399 005)
- Je ne hurlerai pas avec les loups, Gilles Servat (1983, Kalondour, 814 362-1)
- Tri Yann An Naoned, Tri Yann (1972, Kelenn, 6332 626)
- Huchal, EV (1996, Déclic Communication, 8416 742)
Interprétations [modifier]
La femme de Polig Monjarret, Zaïg Monjarret, a adapté la chanson en Scots ou gallo écossais (Galloway), écossais qui l'ont ainsi chanté par la suite.
Voir aussi [modifier]
Notes et références [modifier]
Bibliographie [modifier]
- Jean-Pierre Leguay et Hervé Martin, Fastes et malheurs de la Bretagne ducale (1213-1532), Ouest-France, Rennes, 1982
- Arthur le Moyne de la Borderie, Histoire de la Bretagne, Paris, 1906
Lien externe [modifier]
- (br)(fr) bretagnenet.com, présentation, paroles, partition
