Liste des noms latins des villes européennes
Un article de Wikipédia, l'encyclopédie libre.
| Noms latins de villes | |
|---|---|
| Afrique | |
| Asie | |
| Europe | |
Cet article donne une liste de villes d'Europe ayant fait partie de l'Empire romain ou dont le nom latin[1] apparaît dans des documents historiques.
Sommaire |
[modifier] Allemagne
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| (Colonia Claudia) Ara Agrippinensium | Cologne |
| Aqua Villae | Badenweiler |
| Aquisgrana, Aquis Granum, Aquae Grani, Aquensis urbs, Granis aquae | Aix-la-Chapelle |
| Arae Flaviae | Rottweil |
| Asopus | Aspe |
| Assindria | Essen |
| Augusta Vindelicorum | Augsburg |
| Aurelia Aquensi | Baden-Baden |
| Badena civitas | Baden |
| Batavis, Castra Batavorum, Castra Batava | Passau |
| Berolinum | Berlin |
| Bonna | Bonn |
| Borbetomagus, Vormatia, Augusta Vangionum[2] | Worms |
| Brema | Brème |
| Brunsvicum | Brunswick |
| Budissina | Bautzen |
| Cambodunum | Kempten |
| Castra Regina, Ratisbona | Ratisbonne |
| Castrum Novaesium | Neuss |
| Chemnitium, Chemnicium | Chemnitz |
| Cignavia, Cignea, Cygnea, Cynavia | Zwickau |
| Clivia | Clèves |
| Colonia Agrippina, Colonia Agrippinensis | Cologne |
| Colonia Ulpia Traiana, Vetera | Xanten |
| (Castellum apud) Confluentes | Coblence |
| Constantia | Constance |
| Cruciniacum | Bad Kreuznach |
| Dispargum | Duisburg |
| Dresda | Dresde |
| Emetha, Amuthon, Embda, Emda, Embden | Emden |
| Erfordia, Erphesfurt | Erfurt |
| Esilinga, Ezelinga, Ezzilinga | Esslingen |
| Francofortum ad Moenum | Francfort-sur-le-Main |
| Friburgum Brisgoviae | Fribourg-en-Brisgau |
| Goettinga | Göttingen |
| Goslaria | Goslar |
| Hale Suevice | Schwäbisch Hall - Hall in Schwaben |
| Hamburgum, Hamburgium, Hammonia | Hambourg |
| Hannovera | Hanovre |
| Herbipolis | Würzburg |
| Hildanus | Hilden |
| Iuliacum | Jülich |
| Lauriacum | Lorch |
| Lavinga | Lauenburg |
| Lindaugia, Lindavia | Lindau |
| Lipsia | Leipzig |
| Locoritum | Lohr |
| Lubica (GOL[3]: Lubicana, Lubeca, Lubecum, Lubacovia, Lybichi) | Lübeck |
| Magdeburgum | Magdebourg |
| Misnia (GOL[3]: Misnensis marchia) | Meissen |
| Moguncia, Moguntia, Moguntiacum, Mogontiacum | Mayence |
| Monachium, Monacum | Munich |
| Monasterium in Eifel | Bad Münstereifel |
| Monasterium Westphaliae | Münster |
| Norimberga | Nuremberg |
| Novaesium, Novensium | Neuss |
| Noviomagus Nemetum (GOL[3]: Augusta Nemetum, Nemetis, Nemodona, Spira, Spiratia, Sphira, Spyrea) | Speyer - Spires, Rhénanie-Palatinat |
| Noviomagus Trevirorum (NLU; GOL[3]: Augusta Trevirorum, Treviris, Treberis) | Trier - Treves |
| Patavia, Castra Batava | Passau |
| Ratisbona, Radaspona | Ratisbonne |
| Rigomagus | Remagen |
| Stutgardia, Stuogardia | Stuttgart |
| Tremonia | Dortmund |
| Tubinga | Tübingen |
| Tulpiacum, Tolbiacum | Zülpich |
| Vetera, Colonia Ulpia Traiana | Xanten |
| Wormatia | Worms |
[modifier] Autriche
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Brigantium, Brigantia | Bregenz |
| Carnuntum | Deutsch-Altenburg - Petronell |
| Clagenfurtum | Klagenfurt - Celovec |
| Iuenna | Jaunstein - Podjuna |
| Iuvavum | Salzbourg |
| Lentia | Linz |
| Noreia | Neumarkt in der Steiermark |
| Oenipons | Innsbruck |
| Ovilava | Wels |
| Salisburgium, Iuvavia | Salzburg |
| Veldidena | Wilten |
| Vindobona, Vienna (Austriae) | Vienne |
| Virunum | Maria Saal - Maria in Solio, (Gospa Sveta) |
[modifier] Belgique
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Aldenarda [1] | Audenarde |
| Alostum [2] | Alost |
| Anderlacum | Anderlecht |
| Atuatuca Tungrorum | Tongres |
| Brugae | Bruges |
| Bruxella, Bruxellae | Bruxelles |
| Cortracum[3] | Courtrai |
| Damma, Dammum | Damme |
| Furna[4] | Furnes |
| Gandavum[5] | Gand |
| Leodium | Liège |
| Namurcum | Namur |
| Teneramonda[6] | Termonde |
| Tornacum | Tournai |
[modifier] Danemark
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Hafnia | Copenhague |
[modifier] Estonie
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Revalia | Tallinn |
| Tharbata | Tartu |
[modifier] Finlande
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Aboa | Turku (Åbo) |
| Arctopolis | Pori (Björneborg) |
| Arx Savonum | Savonlinna (Nyslott) |
| Arx Tavastiae, Tavasteburgum | Hämeenlinna (Tavastehus) |
| Borgoa | Porvoo (Borgå) |
| Brahestadium | Raahe (Brahestad) |
| Cajaneburgum | Kajaani (Kajana) |
| Carolina Vetus | Kokkola (Karleby) |
| Christinea | Kristinestad (Kristiinankaupunki) |
| Fredericia | Hamina (Fredrikshamn) |
| Helsinkium | Helsinki (Helsingfors) |
| Michaelia | Mikkeli (St. Michel) |
| Neo-Carolina | Nykarleby (Uusikaarlepyy) |
| Neostadium | Uusikaupunki (Nystad) |
| Ostia Carelorum | Joensuu |
| Portus Mariae | Mariehamn (Maarianhamina) |
| Raumoa | Rauma (Raumo) |
| Sala | Salo |
| Tammerforsia | Tampere (Tammerfors) |
| Tornea | Tornio (Torneå) |
| Uloa | Oulu (Uleåborg) |
| Vallis Gratiae | Naantali (Nådendal) |
| Vasa | Vaasa (Vasa) |
[modifier] France
Article détaillé : Liste des noms latins des villes françaises.
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Aquae Sextiae | Aix-en-Provence |
| Arelate | Arles |
| Argentoratum | Strasbourg |
| Arpajonum, Arpajoni castrum, Arpacona | Arpajon |
| S. Audoeni fanum, villa od. domus | Saint-Ouen |
| Augusta Argentorate | Strasbourg |
| Augustodunum | Autun |
| Augustodurum, Bajocae, Bajocassium civitas | Bayeux |
| Aureliani | Orléans |
| Autricum, Autessiodurum | Auxerre |
| Avenio | Avignon |
| Bagacum, Nerviorum | Bavay |
| Belna | Beaune |
| Brestum, Brestia, Brivates Portis | Brest |
| Bononia, Gesoriacum | Boulogne-sur-Mer |
| Burdigala | Bordeaux |
| Camaracum | Cambrai |
| Castrum Caninum | Château-Chinon |
| Castrum Vernonense | Vernon |
| Catalaunum, Catelaunorum | Châlons-sur-Marne |
| Corensi | Corancy |
| Crisenaria | Cressy |
| Damovilla | Damville |
| Darioritum | Vannes |
| Decetia | Decize |
| Dinia, Diniensium civitas | Digne-les-Bains, Alpes-de-Haute-Provence |
| Divio | Dijon |
| Divodurum | Metz |
| Durocortorum | Reims |
| Flavia (GOL[3]: Flaviacum) | Saint-Germer-de-Fly, Oise |
| Flaviniacum (GOL[3]: Flaviacum) | Flavigny-sur-Ozerain, Côte-d'Or |
| Forum Julii | Fréjus, Var |
| Glanum | Saint-Rémy-de-Provence, Bouches-du-Rhône |
| Lugdunum | Lyon |
| Lugdunum Convenarum | Saint-Bertrand-de-Comminges |
| Lutetia | Paris |
| Massilia | Marseille |
| Medicinum | Mézin, Lot-et-Garonne |
| Mediolanum Aulercorum | Évreux |
| Mediolanum Santonum | Saintes |
| Narbo Martius, Narbonensis | Narbonne, Aude |
| Nemausus | Nîmes |
| Nemetacum Atrebatum | Arras |
| Nicaea, Nicia | Nice |
| Noviodunum | Soissons |
| Noviomagus Lexoviorum (GOL[3]: Lexovium) | Lisieux, Calvados |
| Noviomagus Veromanduorum (GOL[3]: Noviomium, Noviomense palatium, Noviomum, Novionum) | Noyon, Oise |
| Novio Rito (GOL[3]: Niortum, Novirogus, Nyrax) | Niort, Deux-Sèvres |
| Ramboletium | Rambouillet |
| Rotomagus | Rouen |
| Samarobriva | Amiens |
| Spinetum, Spinogelum, Spinoilum, Espinolum | Épinay-sur-Orge, Paris |
| Tolosa | Toulouse |
| Turoni, Metropolis civitas Turonum, Turonorum, Augusta Turonum, T(h)oronus, Turonica civitas, Caesarodunum | Tours |
| Vesontio | Besançon |
| Vienna Allobrogium | Vienne, Isère |
| Viennavicus | Vienne-en-Val, Loiret |
| Vierium | Vihiers, Maine-et-Loire |
[modifier] Hongrie
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Ad Flexum | Mosonmagyaróvár |
| Agria | Eger |
| Alba Regia | Székesfehérvár |
| Alisca | Szekszárd |
| Altinum | Kölked |
| Annamatia | Baracs |
| Aquincum | Budapest (Óbuda) |
| Arrabona | Győr |
| Brigetio | Komárom - Szőny |
| Budapestum, Budapestinum, Buda Vetus (Latin médiéval) | Budapest |
| Caesariana | Baláca |
| Campona | Budapest (Nagytétény) |
| Cirpi | Dunabogdány |
| Contra-Aquincum | Budapest (Pest) |
| Contra Constantiam | Dunakeszi |
| Gorsium, Herculia | Tác |
| Intercisa | Dunaújváros |
| Lussonium | Dunakömlőd |
| Matrica | Százhalombatta |
| Mursella | Mórichida |
| Partiscum | Szeged |
| Quadrata | Lébény |
| Sala | Zalalövő |
| Savaria | Szombathely |
| Scarbantia | Sopron |
| Solva | Esztergom |
| Strigonium (Latin médiéval) | Esztergom |
| Sopianae | Pécs |
| Tricciana | Ságvár |
| Valcum | Fenékpuszta |
| Vetus Salina | Adony |
| Ulcisia Castra | Szentendre |
[modifier] Lettonie
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Rugensis civitas | Riga |
[modifier] Malte
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Civitas Victoriosa | Rabat |
| Melita, Notabilis | Mdina |
[modifier] Monaco
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Monaecum (GOL[3]: Monoecum, Portus Herculis Monoeci) | Monaco |
[modifier] Norvège
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Osloensis | Oslo |
| Bergensis | Bergen |
| Hamarensis | Hamar |
[modifier] Pays-Bas
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Ad Duodecimum | lieu inconnu |
| Albaniana | Alphen aan den Rijn |
| Amivadum | Amersfoort |
| Amstelodamum | Amsterdam |
| Arenacum | Arnhem |
| Blariacum | Blerick |
| Carvium | Herwen-De Bijland |
| Carvo | Kesteren |
| Caspingio | lieu inconnu |
| Castra Herculis | Arnhem-Meinerswijk |
| Ceuclum | Cuijk |
| Coriovallum | Heerlen |
| Daventria | Deventer |
| Eindovia | Eindhoven |
| Elenio | Naaldwijk |
| Fectio | Vechten |
| Flevum | Velsen |
| Forum Hadriani | Voorburg |
| Ganuenta | Colijnsplaat |
| Grinnes | Rossum |
| Horgana | Hargen |
| Laurium, Laurum | Woerden |
| Lefevanum | Wijk bij Duurstede |
| Lugdunum, Lugdunum Batavorum | Katwijk, Brittenburg, Leyde[4] |
| Matilo | Leiden-Roomburg |
| Mariaucum | Maurik |
| Mosae Traiectum | Maastricht |
| Municipium Aelium Cananefatum | Voorburg (MAC) |
| Nigrum Pullum | Zwammerdam |
| Praetorium Agrippina | Valkenburg |
| Sablones | Venlo |
| Silva Ducis | 's Hertogenbosch (Bois-le-Duc) |
| Tablis | lieu inconnu |
| Traiectum | Utrecht |
| Traiectum ad Mosam | Maastricht |
| Ulpia Noviomagus Batavorum (HLU[5]; GOL[3]: Batavodurum, Niumagum, Niwimagum, Neumaia) | Nijmegen - Neumagen - Nimwegan, Gelderland |
| Venlonum | Venlo |
| Vienna (Nederlandia), Vigenna | Vianen |
| Vadae | Wageningen |
[modifier] Pologne
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Bilici-Biala, Bielici-Biala | Bielsko-Biala |
| Calisia | Kalisz |
| Cervimontium, Mons Cervi (adj. cervimontanus, hirschbergensis) | Jelenia Góra |
| Cracovia | Cracovie |
| Culmen | Chełmno |
| Elbinga, Elbingus, Elbinca, Elbangum, Elbingense castrum | Elbląg |
| Gedania, Gedanum, Dantiscum | Gdańsk |
| Ostrovia | Ostrów, Ostrów Wielkopolski |
| Posnania, Poznania | Poznań |
| Resovia | Rzeszów |
| Sandomir | Sandomierz |
| Siradia | Sieradz |
| Stargardia | Stargard Szczeciński |
| Thorunium | Toruń |
| Varsovia, Varsavia | Varsovie |
| Vratislavia, Wratislavia | Wrocław |
[modifier] République tchèque
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Brunna | Brno |
| Eburum, Olomutium, Olomucium | Olomouc |
| Oppavia | Opava |
| Pilsenum, Pilsna | Plzeň |
| Praga | Prague |
| Znoimium | Znojmo |
[modifier] Russie
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Archangelopolis (GOL[3]: S. Michaeli Archangeli fanum, Michaelopolis) | Arkhangelsk |
| Asovia (GOL[3]: Assovium; HLU[5]: Tanais) | Azov |
| Astrachan (HLU[5]: Astrachanum) | Astrakhan |
| Casan, Cazan (GOL[3]: Casanum, Kazanum) | Kazan |
| Iaroslavia (GOL[3]: Jereslavia) | Yaroslavl |
| Moscua, Mosqua, Moscovia (HLU[5]: Moscha) | Moscou |
| Novogardia Inferior | Nijni Novgorod |
| Novogardia Magna | Novgorod |
| Permia | Perm |
| Petropolis, Petroburgum (GOL[3]: St. Petri fanum) | Saint-Pétersbourg |
| Pscovia | Pskov |
| Regiomontium (GOL[3]: Regiomontum, Regalis, Regius) | Kaliningrad, Königsberg |
| Resan, Rezan (GOL[3]: Rhezania; HLU[5]: Rezana) | Riazan |
| Rostovia | Rostov |
| Smolenscum (GOL[3]: Smolska) | Smolensk |
| Tueria (GOL[3]: Tuera, Twera) | Tver |
| Volodimiria | Vladimir |
| Viatcia | Kirov, Viatka |
| Viburga, Viburgum Careliorum (GOL[3]: Viburgus) | Vyborg |
[modifier] Suède
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Amalia | Åmål |
| Arosia | Västerås |
| Boërosia | Borås |
| Calmaria | Kalmar |
| Caroli Corona | Karlskrona |
| Carolina Vetus | Gamla Karleby |
| Christinae portus | Kristinehamn |
| Christiania | Kristianstad |
| Cimbrorum portus | Simrishamn |
| Copinga | Köping |
| Coronia | Landskrona |
| Dalecarlius | Dalälven |
| Eckesioea, Ecksium | Eksjö |
| Encopia | Enköping |
| Falcopia | Falköping |
| Gevalia | Gävle |
| Gothia | Göteborg |
| Halmostadium | Halmstad |
| Hiovia | Hjo |
| Holmia, Stockholmia | Stockholm |
| Hudvicovaldum | Hudiksvall |
| Iuncopia | Jönköping |
| Lagaholmia | Laholm |
| Lidcopia | Lidköping |
| Lincopia | Linköping |
| Lindesberga, Linda | Lindesberg |
| Lula | Luleå |
| Lunda | Lund |
| Malmogia | Malmö |
| Medicorum villa | Medevibrunn |
| Nicopia | Nyköping |
| Norcopia | Norrköping |
| Orebrogia | Örebro |
| Oresundae | Öresund |
| Pax Mariae | Mariefred |
| Pitovia | Piteå |
| Schedina | Skövde |
| Stenbrovium | Stenbro |
| Stocholmia, Holmia | Stockholm |
| Sudercopia | Söderköping |
| Telga | Tälje |
| Upsala | Uppsala |
| Uraniburgum | Uranienborg |
| Urbs Mariae | Mariestad |
| Vadstenium | Vadstena |
| Vemmaria, Wemmaria | Vimmerby |
| Vexionia | Växjö |
| Visingsburgum, Wisingsburgum | Visingsborg |
| Ystadium, Istadium, Ustadium | Ystad |
[modifier] Suisse
| Nom latin | Nom français) |
|---|---|
| Acaunum, Agaunum | Saint-Maurice |
| Ad Fines | Pfyn |
| Aquae Helveticae | Baden |
| Arbor Felix | Arbon |
| Augusta Raurica | Kaiseraugst |
| Aventicum | Avenches |
| Basilia, Basilea | Bâle |
| Berna | Berne |
| Brienzola | Brienz |
| Brunntrudum, Bruntraut | Porrentruy |
| Curia | Coire |
| Eburodunum | Yverdon-les-Bains |
| Ezelinga, Esselinga | Esseling |
| Genava | Genève |
| Lousonna | Lausanne |
| Morgiis | Morges |
| Noviodunum (Colonia Iulia Equestris) | Nyon |
| Octodurum | Martigny |
| Petinesca | Studen |
| Ponczirrum | Baltschieder |
| Solodurum/Salodurum | Soleure |
| Suitia | Schwytz |
| Tugium | Zoug |
| Turicum, Tiguri | Zurich |
| Urba | Orbe |
| Vibiscum | Vevey |
| Vindonissa | Windisch |
| Vitudurum | Winterthour |
| Eburodunum | Yverdon |
[modifier] Ukraine
| Nom latin | Nom français |
|---|---|
| Chiovia, Kiovia | Kiev |
| Leopolis | Lviv |
| Novogardia Severiae | Novhorod-Siverskyï |
| Pereaslavia | Pereiaslav-Khmelnytskyi |
[modifier] Notes
- En réalité latinisé, puisque la plupart de ces noms ne fait pas sens en latin, mais dans d'autres langues comme le celtique, etc. et / ou sont postérieurs à la disparition du latin comme langue vivante.
- Laurent Eschard, dictionnaire géographique portatif ou description des empires, royaumes, républiques, ... des quatre partie du monde, ... Paris, Auguste Delalain, 1810, p. 729
- GOL: J.G. Th.Graesse, Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit (1909). Un travail méticuleux de chercheurs allemands et disponible en ligne. Il faut cependant comprendre les noms de pays en allemand, tels qu'ils étaient en 1909.
- A la période humaniste, on pensait que Leyde provenait du site romain de Lugdunum Batavorum, et c'est donc ce nom latin qui servait à désigner Leyde
- HLU: Hofmann, Johann Jacob (1635-1706): Lexicon Universale
[modifier] Articles connexes
- Liste des noms latins des villes des Balkans
- Liste des noms latins des villes de la péninsule Ibérique