Un article de Wikipédia, l'encyclopédie libre.
Cet article donne une liste de villes d'Europe ayant fait partie de l'Empire romain ou dont le nom latin[1] apparaît dans des documents historiques.
| Nom latin |
Nom français |
| (Colonia Claudia) Ara Agrippinensium |
Cologne |
| Aqua Villae |
Badenweiler |
| Aquisgrana, Aquis Granum, Aquae Grani, Aquensis urbs, Granis aquae |
Aix-la-Chapelle |
| Arae Flaviae |
Rottweil |
| Asopus |
Aspe |
| Assindria |
Essen |
| Augusta Vindelicorum |
Augsburg |
| Aurelia Aquensi |
Baden-Baden |
| Badena civitas |
Baden |
| Batavis, Castra Batavorum, Castra Batava |
Passau |
| Berolinum |
Berlin |
| Bonna |
Bonn |
| Borbetomagus, Vormatia, Augusta Vangionum[2] |
Worms |
| Brema |
Brème |
| Brunsvicum |
Brunswick |
| Budissina |
Bautzen |
| Cambodunum |
Kempten |
| Castra Regina, Ratisbona |
Ratisbonne |
| Castrum Novaesium |
Neuss |
| Chemnitium, Chemnicium |
Chemnitz |
| Cignavia, Cignea, Cygnea, Cynavia |
Zwickau |
| Clivia |
Clèves |
| Colonia Agrippina, Colonia Agrippinensis |
Cologne |
| Colonia Ulpia Traiana, Vetera |
Xanten |
| (Castellum apud) Confluentes |
Coblence |
| Constantia |
Constance |
| Cruciniacum |
Bad Kreuznach |
| Dispargum |
Duisburg |
| Dresda |
Dresde |
| Emetha, Amuthon, Embda, Emda, Embden |
Emden |
| Erfordia, Erphesfurt |
Erfurt |
| Esilinga, Ezelinga, Ezzilinga |
Esslingen |
| Francofortum ad Moenum |
Francfort-sur-le-Main |
| Friburgum Brisgoviae |
Fribourg-en-Brisgau |
| Goettinga |
Göttingen |
| Goslaria |
Goslar |
| Hale Suevice |
Schwäbisch Hall - Hall in Schwaben |
| Hamburgum, Hamburgium, Hammonia |
Hambourg |
| Hannovera |
Hanovre |
| Herbipolis |
Würzburg |
| Hildanus |
Hilden |
| Iuliacum |
Jülich |
| Lauriacum |
Lorch |
| Lavinga |
Lauenburg |
| Lindaugia, Lindavia |
Lindau |
| Lipsia |
Leipzig |
| Locoritum |
Lohr |
| Lubica (GOL[3]: Lubicana, Lubeca, Lubecum, Lubacovia, Lybichi) |
Lübeck |
| Magdeburgum |
Magdebourg |
| Manhemium |
Mannheim |
| Misnia (GOL[3]: Misnensis marchia) |
Meissen |
| Moguncia, Moguntia, Moguntiacum, Mogontiacum |
Mayence |
| Monachium, Monacum |
Munich |
| Monasterium in Eifel |
Bad Münstereifel |
| Monasterium Westphaliae |
Münster |
| Norimberga |
Nuremberg |
| Novaesium, Novensium |
Neuss |
| Noviomagus Nemetum (GOL[3]: Augusta Nemetum, Nemetis, Nemodona, Spira, Spiratia, Sphira, Spyrea) |
Speyer - Spires, Rhénanie-Palatinat |
| Noviomagus Trevirorum (NLU; GOL[3]: Augusta Trevirorum, Treviris, Treberis) |
Trèves |
| Patavia, Castra Batava |
Passau |
| Ratisbona, Radaspona |
Ratisbonne |
| Rigomagus |
Remagen |
| Stutgardia, Stuogardia |
Stuttgart |
| Tremonia |
Dortmund |
| Tubinga |
Tübingen |
| Tulpiacum, Tolbiacum |
Zülpich |
| Vetera, Colonia Ulpia Traiana |
Xanten |
| Wormatia |
Worms |
| Nom latin |
Nom français |
| Alba Helviorum |
Alba-la-Romaine |
| Aquae Sextiae |
Aix-en-Provence |
| Arelate |
Arles |
| Argentoratum |
Strasbourg |
| Arpajonum, Arpajoni castrum, Arpacona |
Arpajon |
| S. Audoeni fanum, villa od. domus |
Saint-Ouen |
| Augusta Argentorate |
Strasbourg |
| Augustodunum |
Autun |
| Augustodurum, Bajocae, Bajocassium civitas |
Bayeux |
| Aureliani |
Orléans |
| Autricum, Autessiodurum |
Auxerre |
| Avenio |
Avignon |
| Bagacum, Nerviorum |
Bavay |
| Belna |
Beaune |
| Brestum, Brestia, Brivates Portis |
Brest |
| Bononia, Gesoriacum |
Boulogne-sur-Mer |
| Burdigala |
Bordeaux |
| Camaracum |
Cambrai |
| Castrum Caninum |
Château-Chinon |
| Castrum Vernonense |
Vernon |
| Catalaunum, Catelaunorum |
Châlons-sur-Marne |
| Corensi |
Corancy |
| Crisenaria |
Cressy |
| Damovilla |
Damville |
| Darioritum |
Vannes |
| Decetia |
Decize |
| Dinia, Diniensium civitas |
Digne-les-Bains, Alpes-de-Haute-Provence |
| Divio |
Dijon |
| Divodurum |
Metz |
| Durocortorum |
Reims |
| Flavia (GOL[3]: Flaviacum) |
Saint-Germer-de-Fly, Oise |
| Flaviniacum (GOL[3]: Flaviacum) |
Flavigny-sur-Ozerain, Côte-d'Or |
| Forum Julii |
Fréjus, Var |
| Glanum |
Saint-Rémy-de-Provence, Bouches-du-Rhône |
| Lugdunum |
Lyon |
| Lugdunum Convenarum |
Saint-Bertrand-de-Comminges |
| Lutetia |
Paris |
| Massilia |
Marseille |
| Medicinum |
Mézin, Lot-et-Garonne |
| Mediolanum Aulercorum |
Évreux |
| Mediolanum Santonum |
Saintes |
| Narbo Martius, Narbonensis |
Narbonne, Aude |
| Nemausus |
Nîmes |
| Nemetacum Atrebatum |
Arras |
| Nicaea, Nicia |
Nice |
| Noviodunum |
Soissons |
| Noviomagus Lexoviorum (GOL[3]: Lexovium) |
Lisieux, Calvados |
| Noviomagus Veromanduorum (GOL[3]: Noviomium, Noviomense palatium, Noviomum, Novionum) |
Noyon, Oise |
| Novio Rito (GOL[3]: Niortum, Novirogus, Nyrax) |
Niort, Deux-Sèvres |
| Ramboletium |
Rambouillet |
| Rotomagus |
Rouen |
| Samarobriva |
Amiens |
| Spinetum, Spinogelum, Spinoilum, Espinolum |
Épinay-sur-Orge, Essonne |
| Tolosa |
Toulouse |
| Turoni, Metropolis civitas Turonum, Turonorum, Augusta Turonum, T(h)oronus, Turonica civitas, Caesarodunum |
Tours |
| Vesontio |
Besançon |
| Vienna Allobrogium |
Vienne, Isère |
| Viennavicus |
Vienne-en-Val, Loiret |
| Vierium |
Vihiers, Maine-et-Loire |
| Nom latin |
Nom français |
| Rugensis civitas |
Riga |
| Nom latin |
Nom français |
| Civitas Victoriosa |
Rabat |
| Melita, Notabilis |
Mdina |
| Nom latin |
Nom français |
| Monaecum (GOL[3]: Monoecum, Portus Herculis Monoeci) |
Monaco |
| Nom latin |
Nom français |
| Bilici-Biala, Bielici-Biala |
Bielsko-Biala |
| Calisia |
Kalisz |
| Cervimontium, Mons Cervi (adj. cervimontanus, hirschbergensis) |
Jelenia Góra |
| Cracovia |
Cracovie |
| Culmen |
Chełmno |
| Elbinga, Elbingus, Elbinca, Elbangum, Elbingense castrum |
Elbląg |
| Gedania, Gedanum, Dantiscum |
Gdańsk |
| Ostrovia |
Ostrów, Ostrów Wielkopolski |
| Posnania, Poznania |
Poznań |
| Resovia |
Rzeszów |
| Sandomir |
Sandomierz |
| Siradia |
Sieradz |
| Stargardia |
Stargard Szczeciński |
| Thorunium |
Toruń |
| Varsovia, Varsavia |
Varsovie |
| Vratislavia, Wratislavia |
Wrocław |
| Nom latin |
Nom français |
| Archangelopolis (GOL[3]: S. Michaeli Archangeli fanum, Michaelopolis) |
Arkhangelsk |
| Asovia (GOL[3]: Assovium; HLU[5]: Tanais) |
Azov |
| Astrachan (HLU[5]: Astrachanum) |
Astrakhan |
| Casan, Cazan (GOL[3]: Casanum, Kazanum) |
Kazan |
| Iaroslavia (GOL[3]: Jereslavia) |
Yaroslavl |
| Moscua, Mosqua, Moscovia (HLU[5]: Moscha) |
Moscou |
| Novogardia Inferior |
Nijni Novgorod |
| Novogardia Magna |
Novgorod |
| Permia |
Perm |
| Petropolis, Petroburgum (GOL[3]: St. Petri fanum) |
Saint-Pétersbourg |
| Pscovia |
Pskov |
| Regiomontium (GOL[3]: Regiomontum, Regalis, Regius) |
Kaliningrad, Königsberg |
| Resan, Rezan (GOL[3]: Rhezania; HLU[5]: Rezana) |
Riazan |
| Rostovia |
Rostov |
| Smolenscum (GOL[3]: Smolska) |
Smolensk |
| Tueria (GOL[3]: Tuera, Twera) |
Tver |
| Volodimiria |
Vladimir |
| Viatcia |
Kirov, Viatka |
| Viburga, Viburgum Careliorum (GOL[3]: Viburgus) |
Vyborg |
| Nom latin |
Nom français |
| Neosolium |
Banská Bystrica |
| Semnichia |
Banská Štiavnica |
| Bartpha, Bartfa |
Bardejov |
| Forum Dominarum |
Bátovce |
Pos(s)onium, Istropolis, Danubiopolis,
Wratisslaburgium |
Bratislava |
| Divinium |
Devín |
| Celemantia |
Iža (Izsa) |
| Caesaropolis, Cismarcinum, Forum Caseorum |
Kežmarok |
| Cassovia |
Košice |
| Crempnichia |
Kremnica |
| Leuconium, Leuchovia |
Levoča |
| Castrum Novum |
Nové Zámky |
| Villa Theutonicalis |
Poprad |
| Fragopolis, Eperiessinum |
Prešov |
| Gerulata, Gerulatis |
Rusovce |
| Scepusium, Scepusiensis cominatus |
Spiš |
| Iglovia, Nova Villa |
Spišská Nová Ves |
| Latina villa |
Spišské Vlachy |
| Suburbium, Villa Sub Castro |
Spišské Podhradie |
| Anavum |
Štúrovo (Párkány) |
| Laugaricio, Singone |
Trenčín |
| Tirnavia, Tyrna, Tyrnavia |
Trnava |
| Crux Sancta, Sancta Crux ad Granum |
Žiar nad Hronom |
| Solna |
Žilina |
| Veterosolium, Vetusolium, Solium |
Zvolen |
- ↑ En réalité latinisé, puisque la plupart de ces noms ne fait pas sens en latin, mais dans d'autres langues comme le celtique, etc. et / ou sont postérieurs à la disparition du latin comme langue vivante.
- ↑ Laurent Eschard, dictionnaire géographique portatif ou description des empires, royaumes, républiques, ... des quatre parties du monde, ... Paris, Auguste Delalain, 1810, p. 729
- ↑ a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t et u GOL: J.G. Th.Graesse, Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit (1909). Un travail méticuleux de chercheurs allemands et disponible en ligne. Il faut cependant comprendre les noms de pays en allemand, tels qu'ils étaient en 1909.
- ↑ À la période humaniste, on pensait que Leyde provenait du site romain de Lugdunum Batavorum, et c'est donc ce nom latin qui servait à désigner Leyde
- ↑ a, b, c, d et e HLU: Hofmann, Johann Jacob (1635-1706): Lexicon Universale
Articles connexes[modifier]